Kış aylarının gelmesiyle fırtınalı ve şimşekli havaların arttığı bu dönemde uzmanlardan dikkat çeken bir uyarı geldi. Voltaj dalgalanmalarının evlerde oluşturduğu risklere karşı herkes su ısıtıcısı, buzdolabı veya bilgisayar gibi cihazları düşünürken, uzmanlar tek bir cihazın mutlaka fişten çekilmesi gerektiğini net bir şekilde belirtiyor: Televizyon. Modern TV’lerin hassas yapısı nedeniyle, şimşekli havalarda en büyük tehlike altında olan cihazın televizyon olduğu vurgulanıyor.
Hava kararıp gökyüzünde ilk şimşek çaktığında birçok kişinin aklına gelen “Hangi cihazları fişten çekmeliyim?” sorusuna uzmanlardan net bir yanıt: “Televizyon, mutlaka fişten çekilmeli ve tüm bağlantıları kesilmelidir.”
Çünkü uzaktan kumandayla kapatmak yeterli değil; cihaz hâlâ elektrik hattına bağlı kalıyor ve yüksek voltaj darbelerine karşı savunmasız oluyor.
LED, QLED ve OLED gibi modern televizyonlar, son derece hassas elektronik kartlara ve stabil voltajla çalışması gereken güç kaynaklarına sahip. Bu yüzden:
Ani voltaj yükselmeleri,
Yakın çevreye düşen yıldırımın oluşturduğu binlerce voltluk darbeler,
Şebekedeki ani dalgalanmalar
televizyonun ana kartını, güç ünitesini veya kondansatörlerini kalıcı olarak yakabiliyor.
Üstelik yıldırımın eve düşmesine bile gerek yok; tek bir voltaj piki televizyonu kullanılmaz hale getirmeye yetiyor.
Elektronik uzmanları, fırtına sırasında en etkili çözümün televizyonu fiziksel olarak şebekeden tamamen ayırmak olduğunu belirtiyor.
Sadece fişi çekmek değil, şunları yapmak da öneriliyor:
HDMI kablolarını çıkarmak (uydu alıcısı, konsol vb.)
Anten ve kablo TV bağlantılarını sökmek
Voltaj iletme ihtimali olan tüm hatları ayırmak
Çünkü onarım maliyetleri cihazın değerinin %40–70’i gibi oldukça yüksek seviyelere çıkabiliyor.
Şimşekli havalarda yalnızca televizyonlar değil, hassas elektronik kartlara sahip:
Modemler
Wi-Fi yönlendiriciler
Uydu alıcıları
Oyun konsolları
Ses sistemleri
TV kutuları / dekoderler
de yüksek risk altında.
Birçok kişinin güvendiği regülatörler ve voltaj koruyucular ise yıldırım kaynaklı aşırı voltaj karşısında çoğu zaman yetersiz kalıyor.
Ulusal Sanayi Teknolojisi Enstitüsü (INTI) uzmanları, kaliteli UPS cihazlarının veya IRAM varistörlü koruyucuların sınırlı da olsa ek güvenlik sunduğunu söylüyor.
Ancak aynı uzmanlar, fırtına sürdüğü sürece tüm elektronik ekipmanın fişten çekilmesinin tek yüzde yüz garantili yöntem olduğunun altını çiziyor.